Budujesz w sposób zrównoważony? Jak oszczędzać zasoby naturalne w procesie projektowania i budowy?

Office Building Phoenix, Bruksela, Belgia, Zastosowane systemy: MB-SE110

Myśląc o budownictwie ekologicznym, najczęściej skupiamy się na efektach związanych z użytkowaniem obiektu. Tymczasem faza konstrukcji budynku również odpowiada za ślad węglowy inwestycji.  Istnieje kilka sposobów na to, by go minimalizować już na etapie projektowania i konstrukcji budynku. Poznajmy je!

– Redukcja negatywnego wpływu budownictwa na planetę to jedno z najważniejszych wyzwań kolejnych lat – wyjaśnia Emmanuel Gregoire, Managing Director bij Aluprof Belgium NV, członka World Green Building Council (WGBC).  

Według celów WGBC, na rok 2050 zaplanowana jest całkowita dekarbonizacja branży budowlanej. To, czy będzie to możliwe, zależne jest między innymi od tego, jak inwestorzy i deweloperzy będą oszczędzać zasoby naturalne już na etapie projektowania i budowy. Co może w tym pomóc?

Wybór przyjaznych dla natury materiałów budowlanych

Przyjaznych, czyli takich, które w trakcie użytkowania zapewnią minimalizację zużycia energii, a po zakończeniu procesu życia obiektu, będzie można poddać je recyklingowi. Choć mowa tu o procesie pokonstrukcyjnym, to decyzja o wyborze materiałów i technologii zapada już na etapie projektowania.

Według analizy przeprowadzonej przez Department of Architecture, KU Leuven w kooperacji z  The University of Melbourne, w Belgii jest duża przestrzeń na to, by redukować wpływ budownictwa na środowisko poprzez wybór ekologicznych materiałów budowlanych. Analiza ta pokazuje, że poprzez wybór proekologicznych materiałów oraz typu konstrukcji  można zredukować ślad węglowy budownictwa belgijskiego aż o 20%. Dla porównania poziom charakterystyki energetycznej obiektu (EPB lub pasywny) wydaje się mieć mniejszy wpływ na środowisko, zapewniając redukcję emisji tylko o 4%.

– Klienci wybierający nasze produkty – np. okna i drzwi aluminiowe w systemie MB-104 Passive czy MB-79N z izolacją termiczną podkreślają, że decydując się na wybór naszego rozwiązania, stawiają na rozwiązania, które w trakcie użytkowania zapewnią maksymalnie efektywną izolację termiczną potwierdzoną certyfikatami Passive House Institute Darmstadt, a jednocześnie wiedzą, że korzystają z ekologicznego materiału, który pozwala na efektywny recykling – mówi Gregoire.

Vinařství Lahofer, Vinice 579, Dobšice, Czechy. Zastosowane systemy: MB-78EI MB-SR50N MB-104 Passive

Warto wybierać materiały budowlane, które nie tylko będą przyjazne dla środowiska w trakcie użytkowania (czyli np. zapewnią optymalną izolację obiektu), ale również są ekologiczne przez sam proces produkcji i typ materiału.

Doskonałym przykładem takiego materiału jest aluminium. Produkcja wlewek z wykorzystaniem aluminium recyklingowanego pozwala zredukować emisję CO₂ o 97%. To również oszczędność wyczerpywalnych złóż boksytu – recykling 1 tony aluminium oszczędza aż 4 tony rudy!

Recykling i gospodarka odpadami w trakcie budowy

Aż do 30% materiałów budowlanych, które zostaną dostarczone na miejsce budowy, może skończyć jako odpad. To bardzo duży odsetek, zwłaszcza jeśli dodamy do tego kolejną przerażającą statystykę – aż 75% odpadów drewnianych, ceramicznych i betonowych kończy na wysypisku. W skali konstrukcji całego budynku odpady mogą odpowiadać za 10-15% emisji CO₂.

Te statystyki pokazują, że zadbanie o zmniejszenie ilości odpadów w trakcie budowy jest  naprawdę ważne, bo może znacząco wpłynąć na całościowy budżet ekologiczny obiektu.

Jak tego dokonać? Jest na to kilka sposobów.

Minimalizacja nadwyżek materiałowych

Można ją osiągnąć poprzez zamówienia takich ilości materiału, jakie będą wykorzystane w budowie. Nie jest to proces łatwy, ale wykorzystanie modelowania i technologii ułatwiających zarządzanie całym procesem budowy pozwala minimalizować straty.

Warto pamiętać, że z perspektywy ekologii znaczenie ma też to skąd i jak często prowadzony jest transport materiałów budowlanych. Im krótsza trasa, tym mniejszy ślad węglowy związany z transportem materiałów i odpadów. W jednym z badań (Monahan, Powel) [SS1] przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii na bazie analizy konstrukcji energooszczędnego domu mieszkalnego o powierzchni 91m² ustalono, że sam transport materiałów budowlanych to 2,41% ogólnego śladu węglowego konstrukcji.

Wykorzystanie komponentów prefabrykowanych

Aby wykorzystanie elementów prefabrykowanych było faktycznie ekologiczne, trzeba zwrócić uwagę na proces produkcji tych materiałów. Czy firma, która dostarcza komponenty, stosuje zasady zrównoważonej produkcji? Czy materiały produkowane są w sposób bezpieczny dla środowiska?

– Aluprof bardzo mocno o to dba – wyjaśnia Emmanuel Gregoire. We wlewkach aluminiowych wykorzystujemy 65% aluminium recyklingowanego. To pozwala nam uzyskać jeden z najniższych wskaźników emisji CO₂ na rynku. Ich ślad węglowy to 2,9  CO₂ e/t. Dla porównania, średnia dla Europy to 6,7t CO₂ e/t a dla świata 16,7 t CO₂ e/t.

Segregacja na miejscu budowy

Już na etapie samego procesu budowy zaprojektowanie składowania odpadów z wykorzystaniem selektywnej ich zbiórki pozwala ograniczyć ilość odpadów nieprzetwarzalnych. To niewielkie w gruncie rzeczy usprawnienie może mieć ogromny wpływ na możliwość późniejszego recyklingu odpadów dlatego warto uwzględnić selektywną zbiórkę odpadów na miejscu konstrukcji obiektu.

Recykling odpadów

Najważniejszy w procesie minimalizacji ilości odpadów budowlanych. Powtórne wykorzystanie komponentów czy ich przetworzenie to jedno z najważniejszych wyzwań współczesnego budownictwa zrównoważonego.

W kontekście tych potrzeb ponownie  pojawia się aluminium, które można recyklingować bezstratnie i w nieskończoność, co daje mu największy potencjał w tym zakresie.

Weir Mill, Stockport, Wielka Brytania, Zastosowane systemy: MB-78EI, MB-70HI MB-Slimline

Zabezpieczanie materiałów budowlanych na miejscu budowy

Niektóre materiały budowlane – cegły, cement, płyty gipsowo-kartonowe stosowane przy wykończeniach – są wrażliwe na warunki przechowywania. Ich odpowiednie zabezpieczenie  pozwala redukować straty wynikające z utraty jakości materiałów na skutek działania deszczu czy słońca. Brak takiego zabezpieczenia może, w skrajnych przypadkach, skończyć się koniecznością wyrzucenia części zgromadzonych materiałów.   Nieodpowiednie przechowywanie może doprowadzić do zniszczenia, odkształcenia się czy utraty funkcjonalności niektórych materiałów wykorzystywanych w trakcie konstrukcji obiektu.

Let’s Built a Better Future

Moment projektowania to najważniejszy element dbania o ślad węglowy obiektu – to na tym etapie zapadają najbardziej wiążące decyzje dotyczące konstrukcji obiektu i wykorzystanych materiałów. Oszczędzajmy zasoby naturalne już od tego etapu!