Światło dzienne i zdrowie – projektowanie budynków z myślą o naturalnym oświetleniu

Hotel Nobu, Warszawa, Polska. Zastosowane systemy: MB-SKYLINE Type R, MB-86 ST, MB-SR50N EFEKT, MB-SR50N EI EFEKT, MB-SR50N OW, MB-78EI, MB-86 SI

W 2022 roku co czwarty Belg miał objawy depresji lub niepokoju. W ciągu ostatnich 5 lat liczba osób z objawami depresji niemal się podwoiła. I choć przyczyn tego stanu rzeczy jest wiele, to niska ekspozycja na naturalne światło, wynikająca z naszego trybu życia i miejsc, w których przebywamy, nie pomaga.

Jaki wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne ma dostęp do naturalnego oświetlenia i w jaki sposób architekci i projektanci mogą aktywnie pomagać w zwiększaniu dostępności naturalnego świata, które w dużych miastach, zwłaszcza dla pracowników biurowych, stało się towarem deficytowym?

Zdrowie zamknięte w oświetleniu naturalnym

Deprywacja oświetlenia na stan fizyczny i psychiczny człowieka interesuje wielu naukowców, dysponujemy zatem bardzo szerokim spektrum badań na ten temat. Niezależnie od wybranej metodologii, wynik każdego z nich pokazuje związek między ekspozycją na światło a takimi zmiennymi jak:

• jakością snu i bezsennością,
• poziomem aktywności fizycznej,
• poprawnym rytmem pracy serca,
• produktywnością i koncentracją,
• nastrojem i poziomem odczuwanego stresu,
• ogólnym samopoczuciem i dobrostanem,
• objawami wypalenia zawodowego,
• regulacja wagi ciała.

Wiele z tych zmiennych jest współzależnych. Np. niska jakość snu przekłada się na niższą produktywność czy obniżenie nastroju, ale to, że deprywacja naturalnego światła jest dla ludzi szkodliwa, jest jasne.

Phoenix, Brussels, Belgium. Zastosowane systemy: MB Slimline.

– W krajach takich jak Belgia, gdzie aura nas nie rozpieszcza i mamy około 200 deszczowych dni rocznie, tym bardziej trzeba dbać o to, by ilość dostępnego naturalnego światła była jak najwyższa – wyjaśnia Emmanuel Gregoire, Managing Director bij Aluprof Belgium NV. – Między innymi właśnie ta możliwość ekspozycji na światło niezależnie od aury panującej za oknem przyświecała nam przy projektowaniu pergoli MB-120 i aluminiowym systemom przesuwnym, takim jak MB-OpenSlide, które pozwalają na korzystanie z doświetlenia w zasadzie w każdą pogodę – dodaje ekspert.

Pergola Open Sky 120

Rozwiązania w postaci przeszklonych drzwi przesuwnych czy pergoli to nie jedyna opcja, jaką dysponują współcześni projektanci, którzy chcą zadbać o lepsze doświetlenie w obiektach, które projektują.

Jak projektować z myślą o świetle?

Ekspozycja na naturalne oświetlenie w przypadku mieszkańców miast jest znacznie mniejsza niż u mieszkańców wsi. Im gęściej zaludnione miasto, tym większe zagęszczenie budynków. Średnio mieszkańcy miast spędzają poza budynkami od 1 do 3 godzin dziennie, przy czym część tego czasu spędzany jest na dojazdach (również metrem) czy zakupach (w pozbawionych okien centrach handlowych). W efekcie 88% życia toczy się bez udziału światła, chyba że mają to szczęście, że projektanci przestrzeni, w których przebywają, wykorzystali każdą możliwość, by wnieść światło w ich życie.

Oznacza to m.in.:

• wykorzystanie przeszkleń wielkoformatowych w elementach konstrukcyjnych budynków,
• projektowanie przeszklonych drzwi nie tylko wewnątrz, ale również jako drzwi zewnętrzne – na parterze budynku, w punktach handlowych i usługowych,
• redukcję strat światła dzięki zastosowaniu cienkich profili,
• montaż przeszklonych loggi, pergol, zabudowywanie balkonów w taki sposób, by możliwe było korzystanie z nich nie tylko latem przy słonecznej pogodzie, ale również w deszczowe jesienne poranki czy zimowe wczesne wieczory.
• szukanie wszelkich możliwości zaproszenia światła do wnętrza budynku poprzez wykorzystanie świetlików i przeszkleń dachowych.

Zwiększone zapotrzebowanie na elementy konstrukcyjne, które zapewnią lepszy dostęp do światła naturalnego osobom, które w tych obiektach przebywają, doprowadziło Aluprof, lidera w obszarze aluminiowych systemów okienno-drzwiowych do kilku ciekawych innowacji.

• W systemie drzwi przesuwnych MB-Skyline Type-R, którego wąskie profile pozwalają na tworzenie minimalistycznych, szklanych konstrukcji wprowadziliśmy ostatnio słupek statyczny o szerokości zaledwie 42,7 mm. Wykorzystywany w kwaterach stałych pozwala na maksymalizację penetracji światła do wewnątrz obiektu. Druga nowość w systemie to wąski pochwyt, który wystaje poza linię ościeżnicy na zaledwie 27 mm. Oba rozwiązania pozwalają na tworzenie szklanych, ultra minimalistycznych fasad z ruchomymi drzwiami – opisuje Emmanuel Gregoire.

\

Hotel Nobu, Warszawa, Polska. Zastosowane systemy: MB-Skyline Type R, MB-86 ST, MB-SR50N EFEKT, MB-SR50N EI EFEKT, MB-SR50N OW, MB-78EI, MB-86 SI

Let’s build a better future

Im gęstsza zabudowa tym bardziej musimy walczyć o każda możliwość doświetlenia. Choć zrównoważone budownictwo coraz mocniej zwraca uwagę na projektowanie w zgodzie z fizjologią i potrzebami człowieka, to dopiero wspólna praca architekta, projektanta i konstruktora oraz dostępność rozwiązań, które umożliwiają tworzenie obiektów budowlanych według ich koncepcji, może przynieść owoce.